منطق اثباتپذیری گودل–لوب (GL) منطقی موجهاتی است که از یک سو نسبت به قابهای کریپکی متعدیِ معکوسخوشبنیاد کامل است و از سوی دیگر، بنا بر قضیهٔ سولووی، دقیقاً اصولی را دربارهٔ اثباتپذیری در PA به دست میدهد که خودِ PA آنها را ثابت میکند. در این سخنرانی به این پرسش میپردازیم که همتای نامتناهیِ GL چیست، یعنی وقتی زبان موجهاتی را با عطف و فصلهای شمارای نامتناهی غنی کنیم. نشان…
یکی از چالشهای اساسی آیندهپژوهی، مواجهه با شواهد و ارزیابیهای متناقضی است که در عین برخورداری از اهمیت تحلیلی، در فرایندهای متعارف تصمیمگیری و سناریونویسی ممکن است به حذف دادهها، تقلیل پیچیدگی مسئله یا دشواری در ارزیابی سازگاری گزینههای آینده بینجامند. مسئله اصلی این است که چگونه میتوان بدون حذف شواهد متعارض، از ظرفیت اطلاعاتی آنها برای تحلیل وضعیتهای آینده و پشتیبانی ا…
«اشیاء متعارف اطراف ما طِی زمان تغییر میکنند، اما همان شئ پیش از تغییر باقی میمانند». مثلا اگر سقراط موتور سیکلتش را به تعمیرگاه ببرد و لاستیک جلوی آن را تعویض کند، بهنظر خیالش راحت است که موتوری که سوارش شده، همان موتور قبلی است یا حتا همان موتوری است که هفت سال پیش از آریستوفانس هدیه گرفته است. این مثال نشان میدهد که شهود معمول ما میپذیرد که اگر اشیاء جهان، بعضی از صفات…
ابتدا برخی از مفاهیم بنیادی نظریه مدلها را مرور میکنم و با اتکاء به آنها دو ساختار مختلف، یکی با ماهیتی ترکیباتی و دیگری با ماهیتی عددی، را بررسی میکنم. سعیام بر این است که به ویژگیهای مختلف این ساختارها اشاره کنم. همچنین نشان خواهم داد که در یکی از این ساختارها که توسیعی جالب از حساب پرسبرگر است، امکان صحبت از دنبالههای تعمیمیافته فیبوناتچی وجود دارد.
افضلالدین خونجی یکی از مهمترین منطقدانان پس از ابن سینا است که آثارش تأثیرات مهمی بر اثار فلاسفه و منطقدانان پس از خود داشت. در این ارایه ابتدا تصویری نظاممند از پروژه فلسفی-منطقی خونجی در مقایسه با ابنسینا خواهم داد و سپس استدلال میکنم که تأثیر خونجی بر فیلسوفان و منطقدانان بعدی بیش از هر چیز جنبه معناشناختی و متافیزیکی دارد.
از نگاه تاریخی، در چند دهه اول عمر حوزه پژوهشی هوش مصنوعی، دو سنت (پارادایم) کلی و تا حد بسیار زیادی مستقل، بر نظریههای این حوزه و بر تولید و توسعه سامانههای مبتنی بر آنها حاکم بوده است: در یک طرف سنت اتصالگرایی و یادگیری مبتنی بر روشهای آماری و شبکههای عصبی مصنوعی و در طرف دیگر سنت هوش مصنوعی نمادین مبتنی بر استدلال منطقی با هدف خودکارسازی سیستمهای استنتاج ارایه شده در م…
به شکل ترادادی، توصیف سامانههای رایانشی بیشتر با بیان خواستهها از نشانهای اجرای سامانهها که به ویژگیهای نشان نیز شناخته میشوند، انجام شده است. برای این کار، پژوهشگران از منطقهای زمانی مانند اِلتیاِل و سیتیاِل و نیز گسترشهای آنها بسیار بهره برده و ویژگیهای نشان را بیان کردهاند. همچنین، دانشوران روشهای گوناگونی برای راستیآزمایی سامانهها برای این ویژگیها پیشنهاد داده…
در منطق کلاسیک رابط منطقی «اگر و فقط اگر» اهمیت ویژهای در تشکیل جبر لیندنبائوم متناظر با یک تئوری دارد. در واقع با رابط منطقی اگر و فقط اگر به نوعی یک فاصله بین گزارهها تعریف میشود و گزارههایی که فاصله آنها با هم صفر است در یک کلاس همارزی از جبر لیندنبائوم قرار میگیرند. در منطقهای چندارزشیِ مبتنی بر t-نرم، نیز رابط منطقی اگر و فقط اگر ارتباط نزدیکی با مفهوم فاصله یا همان…