سخنرانی ماهیانه

این رویداد برگزار شد

مسأله‌ی تغییر و منطق LP

کسری فارسیان (فارغ‌التحصیل دکتری منطق فلسفی دانشگاه تربیت مدرس)

چکیده

«اشیاء متعارف اطراف ما طِی زمان تغییر می‌کنند، اما همان شئ پیش از تغییر باقی می‌مانند». مثلا اگر سقراط موتور سیکلتش را به تعمیرگاه ببرد و لاستیک جلوی آن را تعویض کند، به‌نظر خیالش راحت است که موتوری که سوارش شده، همان موتور قبلی است یا حتا همان موتوری است که هفت سال پیش از آریستوفانس هدیه گرفته است. این مثال نشان می‌دهد که شهود معمول ما می‌پذیرد که اگر اشیاء جهان، بعضی از صفات‌-یا اجزاء-شان را از دست دهند یا با صفت-جزء-دیگری جایگزینش کنند، همچنان همان شئ قبل باقی می‌مانند. اما می‌توان پرسید واقعا چقدر از صفات یا اجزاء موتور سیکلت سقراط اگر تغییر یابد، ما همچنان می‌پذیریم که موتور او، همان موتور سابق است؟ تا یک درصد تغییر؟ نیمی از اجزاء یا مثلا یک چهارم آن؟ من در این سخنرانی تلاش می‌کنم با ارائه‌ی نسخه‌ای از پارادوکس خرمن که مرتبط به مسئله‌ی «تغییر و بقاء اشیاء مادی» در متافیزیک است، نشان دهم که منطق استاندارد (مرتبه اول با این‌همانی و مرتبه دوم) ما را مجبور به پذیرش توالی و نتایج ناخوشایندی می‌کند که ما حاضر به پذیرش‌شان نیستیم؛ از جمله‌ی آنان این‌که اگر تمام اجزاء موتور سیکلت سقراط عوض شود و تغییر یابد، همچنان بایستی بپذیریم موتور او همان موتور روز اول است. در بخش دوم اما، توضیح می‌دهم که چگونه می‌توان از پذیرش چنین نتایجی اجتناب کرد. این کار را با بازتفسیری از مسئله‌ی تغییر در متافیزیک و معرفی نسخه‌ای مرتبه دوم از LP انجام خواهم دارد، LP مرتبه دوم به‌عنوان یک منطق نا-استاندارد، امکاناتی در اختیار ما می‌گذارد تا پارادوکسِ خرمن دیگر معتبر نباشد-مهم‌ترینِ این امکانات، رفتار نا-استانداردِ این‌همانی است که کلید متوقف کردنِ پارادوکسِ موتور سیکلتِ سقراط است.

تاریخ: دوشنبه، ۳۰ شهریور ۱۴۰۵

ساعت: ۱۶ الی ۱۷:۳۰

نحوه‌ی برگزاری: ترکیبی (حضوری و مجازی)

آدرس: تهران، خیابان نوفل لوشاتو، کوچه شهید آراکلیان، شماره ۴، مؤسسه‌ی پژوهشی حکمت و فلسفه‌ی ایران

ورود به جلسه‌ی برخط

فایل‌های صوتی و تصویری

صوت کامل سخنرانی

این سخنرانی در تاریخ ۱۶ آبان ۱۴۰۵ برگزار شد.